TwojaPierwszaPożyczka.pl - porównywarka szybkich pożyczek onlineSystem organizacji wyborów w Polsce opiera się na złożonej strukturze organów wyborczych, na czele których stoi Państwowa Komisja Wyborcza. W artykule szczegółowo omówiono kompetencje poszczególnych organów wyborczych – od PKW, przez komisje okręgowe, aż po obwodowe komisje wyborcze. Przedstawiono również rolę Sądu Najwyższego w procesie wyborczym oraz opisano, jak każdy szczebel administracji wyborczej przyczynia się do prawidłowego przeprowadzenia wyborów w naszym kraju.
Skład i kompetencje Państwowej Komisji Wyborczej
Organizacją wyborów zajmuje się Państwowa Komisja Wyborcza. W jej skład wchodzi 3 sędziów Trybunału Konstytucyjnego wskazanych przez Prezesa Trybunału Konstytucyjnego, 3 sędziów Sądu Najwyższego wskazanych przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, 3 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanych przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołuje ich w skład Państwowej Komisji Wyborczej Prezydent Rzeczypospolitej, w drodze postanowienia. Jest stałym najwyższym organem wyborczym właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów. Podlegają jej okręgowe i obwodowe komisje wyborcze. Do jej zadań należy:
- sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego,
- sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem i aktualizowaniem rejestru wyborców oraz sporządzaniem spisów wyborców,
- powoływanie okręgowych komisji wyborczych oraz rozwiązywanie okręgowych i obwodowych komisji wyborczych po wykonaniu ich ustawowych zadań,
- rozpatrywanie skarg na działalność okręgowych komisji wyborczych,
- ustalanie wzorów urzędowych formularzy oraz druków wyborczych, a także wzorów pieczęci okręgowych i obwodowych komisji wyborczych,
- ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyników wyborów w zakresie określonym przepisami szczególnymi ustawy,
- przedstawianie po każdych wyborach do Sejmu i do Senatu Prezydentowi Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sejmu i Marszałkowi Senatu informacji o realizacji przepisów ustawy i ewentualnych propozycji ich zmian,
- wykonywanie innych zadań określonych w ustawach.
Państwowa Komisja Wyborcza określa swój regulamin a także regulaminy okręgowych i obwodowych komisji wyborczych, w których określa zasady i tryb pracy, sposób wykonywania zadań, a także sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego. Ma także prawo do uchylenia uchwał okręgowych komisji wyborczych, będących niezgodnymi z prawem bądź jej wytycznymi i przekazuje sprawę właściwej komisji do ponownego rozpoznania bądź podejmuje rozstrzygnięcie w sprawie. Państwowa Komisja Wyborcza może utworzyć na czas wyborów swoją inspekcję i określić jej zadania lub powierzyć wykonywanie jej zadań inspekcji okręgowej komisji wyborczej.
Uprawnienia kontrolne i regulacyjne PKW
Organem wyborczym na niższym szczeblu jest okręgowa (terytorialna) komisja wyborcza. W jej skład wchodzi od 7 do 11 sędziów, w tym z urzędu, jako jej przewodniczący, komisarz wyborczy powołany na podstawie odrębnych przepisów. W skład komisji może także być powołany sędzia w stanie spoczynku, który nie ukończył 70 lat. Do zadań okręgowej komisji wyborczej należy:
- sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa wyborczego przez obwodowe komisje wyborcze,
- rejestrowanie okręgowych list kandydatów na posłów oraz kandydatów na senatorów,
- ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym w zakresie określonym przepisami szczególnymi ustawy,
- rozpatrywanie skarg na działalność obwodowych komisji wyborczych,
- zapewnienie wykonania zadań wyborczych we współdziałaniu z wojewodą i organami jednostek samorządu terytorialnego,
- wykonywanie innych zadań przewidzianych ustawą lub zleconych przez Państwową Komisję Wyborczą.
Struktura i zadania komisji okręgowych
Obwodowa komisja wyborcza jest najniższym organem wyborczym. Powołuje się ją spośród wyborców, z zastrzeżeniem przepisów art. 49, najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów wójt lub burmistrz (prezydent miasta). Do zadań obwodowej komisji wyborczej należy:
- przeprowadzenie głosowania w obwodzie,
- czuwanie w dniu wyborów nad przestrzeganiem przepisów prawa wyborczego w miejscu i w czasie głosowania,
- ustalenie wyników głosowania w obwodzie i przekazanie ich właściwej okręgowej komisji wyborczej.
Rolą Sądu Najwyższego jest stwierdzenie ważności wyborów: do sejmu, senatu, na prezydenta, do samorządu, a także prawomocność referendum ogólnokrajowego i konstytucyjnego, na podstawie protokołu Państwowej Komisji Wyborczej.